Sứ mệnh chinh phục mặt trăng của phi hành đoàn Artemis II

Sau hơn nửa thế kỷ kể từ kỷ nguyên Apollo, nhân loại một lần nữa hướng tầm mắt về phía chị Hằng với một khát vọng mãnh liệt hơn, công nghệ hiện đại hơn và tầm nhìn xa hơn. Sứ mệnh Artemis II không chỉ đơn thuần là một chuyến bay thử nghiệm; đó là lời khẳng định cho sự trở lại của con người tại vùng không gian sâu.

1. Artemis II: Cột mốc lịch sử sau 54 năm chờ đợi

Sứ mệnh Artemis II đánh dấu một bước ngoặt quan trọng: đây là nhiệm vụ có người lái đầu tiên của NASA vượt ra ngoài quỹ đạo Trái Đất tầm thấp kể từ sau sứ mệnh Apollo 17 năm 1972. Hành trình này không chỉ là sự kế thừa mà còn là sự lột xác hoàn toàn về công nghệ và tư duy tiếp cận không gian.

Trong chuyến hành trình kéo dài 9 ngày 1 giờ và 31 phút, phi hành đoàn đã di chuyển quãng đường tổng cộng 1.117.659 km. Con số này không chỉ là một kỷ lục về khoảng cách mà còn là minh chứng cho khả năng bền bỉ của tàu Orion. Thành công của Artemis II chính là “chìa khóa” mở ra cánh cửa cho sứ mệnh Artemis III – đưa con người chính thức đặt chân lên bề mặt Mặt Trăng vào năm 2028.

2. Chân dung những người hùng trong phi hành đoàn Artemis II

Sứ mệnh này mang tính biểu tượng cao khi quy tụ những gương mặt đại diện cho sự đa dạng và tinh hoa của ngành hàng không vũ trụ hiện đại:

• Reid Wiseman (NASA) – Chỉ huy nhiệm vụ: Người dẫn dắt toàn đội với kinh nghiệm dày dặn, đảm bảo sự phối hợp nhịp nhàng giữa tàu và trung tâm điều khiển.

• Victor Glover (NASA) – Phi công: Ông đã đi vào lịch sử khi trở thành người da màu đầu tiên bay vào không gian cận Mặt Trăng.

• Christina Koch (NASA) – Chuyên gia nhiệm vụ: Người phụ nữ đầu tiên tham gia hành trình chinh phục vệ tinh tự nhiên của Trái Đất. Bà cũng là người trực tiếp xử lý các sự cố kỹ thuật phát sinh trong chuyến đi.

• Jeremy Hansen (CSA) – Chuyên gia nhiệm vụ: Đại diện đến từ Cơ quan Vũ trụ Canada, ông là người không mang quốc tịch Mỹ đầu tiên thực hiện hành trình lịch sử này.

Sự hiện diện của họ minh chứng rằng không gian là dành cho tất cả mọi người, không phân biệt giới tính hay quốc tịch.

3. Tàu Orion và tên lửa SLS

Để thực hiện thành công sứ mệnh Artemis II, NASA đã huy động những hệ thống phần cứng mạnh mẽ nhất từng được chế tạo.

Hiệu suất đỉnh cao của tên lửa SLS

Hệ thống Phóng Không gian (SLS) đã chứng minh sức mạnh tuyệt đối. Tầng lõi với các động cơ RS-25 hoạt động hoàn hảo, đưa tàu Orion đạt vận tốc hơn 29.000 km/h tại thời điểm tắt động cơ chính. Độ chính xác của quỹ đạo đạt mức gần như tuyệt đối, tạo tiền đề vững chắc cho việc phóng các tàu đổ bộ nặng hơn trong tương lai.

“Lớp giáp” Orion và bài kiểm tra nhiệt độ

Một trong những nỗi lo lớn nhất của các kỹ sư là tấm chắn nhiệt của tàu Orion. Sau sự cố bong tróc bề mặt ở nhiệm vụ không người lái Artemis I, mọi ánh mắt đều đổ dồn vào khả năng chịu nhiệt lần này. Kết quả báo cáo ban đầu từ NASA xác nhận: tấm chắn nhiệt đã hoạt động đúng mong đợi. Dù phải chịu mức nhiệt cực đại lên tới 2.700 độ C khi tái nhập khí quyển, cấu trúc tàu vẫn được bảo toàn nguyên vẹn.

4. Hành trình trở về Trái Đất của Artemis II

Hành trình từ quỹ đạo Mặt Trăng về lại “nhà” là giai đoạn thử thách nhất của Artemis II, đòi hỏi sự chính xác đến từng giây.

Công tác chuẩn bị cuối cùng

Ngày 10/4, lúc 11h35 (22h35 giờ Hà Nội), phi hành đoàn thức dậy để chuẩn bị cho quá trình hạ cánh. Họ phải mặc bộ đồ vũ trụ màu cam đặc chủng, cố định lại khoang chở người và thực hiện các bước kiểm tra cuối cùng. Lúc này, qua cửa sổ tàu Orion, Trái Đất hiện ra ngày càng lớn, xanh thẳm và hùng vĩ.

Quá trình tách khoang và tái nhập khí quyển

Vào lúc 19h33 ngày 10/4, khoang chở người tách khỏi khoang dịch vụ của ESA. Khoang dịch vụ – nơi cung cấp năng lượng và vật tư – đã bốc cháy an toàn trong khí quyển Thái Bình Dương theo đúng kế hoạch.

Đến 19h53, tàu Orion chính thức tiến vào khí quyển ở độ cao 120.000m với tốc độ gấp 35 lần tốc độ âm thanh. Trong 6 phút “đen tối”, liên lạc bị gián đoạn hoàn toàn do lớp plasma bao quanh tàu. Đây là thời khắc nghẹt thở nhất đối với cả phi hành đoàn và đội ngũ dưới mặt đất.

Những cánh dù cứu hộ

Ở độ cao 7.130m, hệ thống dù hãm tốc bung ra, làm giảm vận tốc tàu xuống còn 146 m/s. Ngay sau đó, ở độ cao 1.650m, ba chiếc dù chính khổng lồ xòe rộng, dẫn hướng cho tàu Orion hạ cánh nhẹ nhàng xuống vùng biển ngoài khơi San Diego vào lúc 20h07.

5. Công tác cứu hộ và sự hồi phục kỳ diệu

Ngay sau khi tàu đáp xuống biển, đội ngũ cứu hộ của NASA và Hải quân Mỹ đã tiếp cận hiện trường bằng trực thăng và thuyền bơm hơi.

• Dù trải qua 10 ngày trong môi trường không trọng lực, cả bốn phi hành gia đều có trạng thái tinh thần rất tốt. Điều gây ngạc nhiên nhất là họ có thể tự đi bộ trên boong tàu USS John P. Murtha mà không cần dùng đến xe lăn đã chuẩn bị sẵn.

• Phi hành gia Christina Koch chia sẻ rằng việc trở lại trọng lực Trái Đất là một thách thức đối với hệ tiền đình. Khi ở trong không gian, não bộ dần bỏ qua tín hiệu thăng bằng từ tai trong, khiến các phi hành gia phải phụ thuộc hoàn toàn vào thị giác để đứng vững khi mới trở về.

6. Những thách thức “nhỏ” mang ý nghĩa lớn

Không có nhiệm vụ vũ trụ nào là hoàn hảo tuyệt đối. Trong sứ mệnh Artemis II, một sự cố tắc nghẽn hệ thống thoát nước tiểu đã xảy ra ngay sau khi phóng. Christina Koch đã phải đóng vai một “thợ sửa ống nước vũ trụ” dưới sự hướng dẫn từ mặt đất.

Dù đây là một lỗi kỹ thuật nhỏ, nhưng nó cung cấp dữ liệu quý giá để NASA cải thiện phần cứng cho các nhiệm vụ dài ngày hơn. Việc phát hiện và xử lý lỗi ngay trong thực tế giúp đảm bảo an toàn tối đa cho các phi hành gia trong tương lai khi họ phải sống trên Mặt Trăng nhiều tháng trời.

7. Tương lai của chương trình Artemis

Thành công rực rỡ của Artemis II không chỉ là một chiến thắng về mặt kỹ thuật mà còn là sự cổ vũ tinh thần to lớn. Phó giám đốc NASA Amit Kshatriya nhận định: “Chúng ta đã tiến một bước lớn để tới gần bề mặt Mặt Trăng hơn. Đường đến giờ đã rộng mở”.

Lộ trình tiếp theo

• Năm 2027: Các thử nghiệm bổ sung và chuẩn bị cho trạm vũ trụ Gateway trên quỹ đạo Mặt Trăng.
• Năm 2028: Sứ mệnh Artemis III chính thức đưa con người đổ bộ xuống cực Nam của Mặt Trăng – nơi được cho là có trữ lượng nước đá khổng lồ.

Tổng kết

Artemis II đã hoàn thành sứ mệnh lịch sử của mình, để lại những dữ liệu vô giá và hình ảnh rạng rỡ của những con người dám mơ ước, dám dấn thân. Hành trình di chuyển hơn 1,1 triệu km này chính là nền tảng vững chắc để loài người tiến xa hơn nữa – đến Sao Hỏa và những vì sao xa xôi trong tương lai.

Xem thêm:

ChatGPT image 2.0 chính thức ra mắt, đối đầu Nano Banana

Từ macOS 27, Apple ngừng hỗ trợ chip Intel và Rosetta 2

OPPO Reno16 Pro gây sốt với camera 200MP, pin 7.000 mAh